PTF Makası 2026: Öğle 300, Akşam 3.800 — Fatura ve GES Geliri Nasıl Okunur?

2026 yazında Türkiye spot elektriğinde “günlük ortalama PTF” tek başına karar vermez. 16 Ağustos 2026 teslim gününde ortalama 2.502,89 TL/MWh iken aynı gün içinde fiyat 303 ile 3.800 TL/MWh arasında gezdi — yaklaşık 12,5 kat. Öğle güneşi PTF’yi bastırır; akşam klima ve sanayi çekişi fiyatı tavanlar. SKTT ve PTF+P sözleşmede bu makas faturaya yazılır. PTF üzerinden elektrik satan üretici için öğle 303 / akşam 3.800 doğrudan gelir satırıdır. 5.1c ve 5.1h mahsuplaşmada ise ihtiyaç fazlası satışı PTF değil, EPDK abone grubu tarifesidir — bu ayrımı aşağıda açıyoruz. PTF nedir sözlük maddemizde saatlik piyasa tanımı vardır; bu yazı o tanımı 16 Ağustos rakamlarıyla okur.

Klasik “puant” artık pahalı saat değil

Aynı günün 08:00–20:00 (“pik”) ortalaması 1.674,75 TL/MWh; pik dışı ortalama 3.331,04 TL/MWh. Güneşin basıldığı gündüz dilimi, tarifedeki eski puant tanımından ucuz; asıl pahalı saatler akşam ve gece. Sözleşme Gücü ve Pik Yük rehberimizde demand (kW) ayrı kalemdir — burada konuşulan kWh birim fiyatıdır. İkisini karıştırmayın: güç aşımı kW, PTF makası TL/MWh.

Tüketici: aynı 500 kWh, aynı gün, 12 kat fark

Yalnız PTF (YEKDEM ve KBK hariç) ile 16 Ağustos örneği: 500 kWh’yi 10:00–11:00’de çekmek 500 × 0,303 = 151,50 TL. Aynı 500 kWh’yi 21:00–22:00’de çekmek 500 × 3,80 = 1.900 TL. Fark 1.748,50 TL — tek saat, tek gün, aynı tesis. SKTT ve Serbest Tüketici 2026 rehberimizde formüle YEKDEM ve 1,0938 katsayısı eklenir; makas kapanmaz, üzerine biner.

PTF satışı: öğle değersizleşir

PTF üzerinden (veya PTF tavanlı) satışta aynı gün 1 MWh ihtiyaç fazlasını 10:00’de sisteme vermek 303 TL getirir. O MWh’yi yerinde tutup 21:00’de şebekeden almamak 3.800 TL kaçınır. Fırsat 3.497 TL/MWh — bu okuma PTF satışı içindir. 10 yılı dolan portföyde satış 11415 ile %90 YEKDEM ve saatlik PTF tavanına bağlıdır; öğle PTF 303 iken tavan dip fiyatı keser. 10 Yılını Dolduran Lisanssız GES: %90 YEKDEM + PTF Tavanı rehberimize bakın.

• Aynı ölçüm noktasında (5.1c) öğle öz tüketim, satış kanalından bağımsız en değerli kWh’dir.
• PTF satıcısında öğle fazlasını satmak + akşam şebekeden almak, makası iki kez kaybettirir.
• Dağıtım bedeli (çekiş/veriş) ayrı satırdır; PTF makasına eklenir, yerine geçmez.
• BESS veya vardiya, 303’lük saati 3.800’lük saate taşır — Saatlik Mahsuplaşma Sonrası BESS rehberimizdeki ROI mantığı budur.

5.1c ve 5.1h: satış EPDK tarifesi, mahsup faturasız

Lisanssız üretimde 5.1c (aynı ölçüm) ve 5.1h (ayrı ölçüm) mahsuplaşma hattında ihtiyaç fazlası satışı PTF üzerinden yapılmaz; EPDK abone grubu tarife fiyatı üzerinden yapılır. Saatlik Mahsuplaşma 2026 rehberimizde ve lisanssız GES enerji satışı rehberimizde enerji–para ayrımı vardır. GES Fizibilitesinde 5.1c vs 5.1h ölçüm ve dağıtım farkını da ayırır. Öğle PTF’sinin 303’e inmesi, tarife satıcısının satış birim fiyatını otomatik 303 yapmaz.

• İhtiyaç fazlası satış birimi: EPDK tarife (abone grubu) — saatlik PTF değil.
• Aynı saatte mahsuplaşan tüketim: şebeke enerji faturası satırı oluşmaz; o kWh çekilmiş ve faturalanmış sayılmaz.
• Net çekiş (üretim yetmeyince): tedarik sözleşmenizdeki birim (ikili anlaşma, SKTT veya tarife) üzerinden faturalanır.
• Tedarikçi mahsuplaşan ve satılan enerjiyi piyasada (çoğu zaman PTF) uzlaştırır — sizin satış biriminizle onun maliyeti aynı olmak zorunda değildir.

Mahsup her saat ayrı bakılmak zorundadır

2026 mahsup sistemi aylık toplam üretim eksi aylık toplam tüketim değildir. Her saat kendi içinde kapanır: o saatte üretim tüketimi karşılıyorsa fatura satırı oluşmaz; yetmezse net çekiş, fazlaysa EPDK tarife satışı yazılır. 10:00’deki mahsup, 21:00’deki çekişi kapatmaz. Bu yüzden sisteme ayda bir değil, her saat bakmak gerekir. Saatlik Mahsuplaşma 2026 rehberimizde kuralın enerji yüzü vardır; zorluk operasyondadır.

• Bir ay ≈ 720 saat; her saatte üretim, tüketim, mahsup, satış ve net çekiş ayrı satırdır.
• Excel’de aylık özet, öğle tarife satışını akşam faturalı çekişle karıştırır — fatura geldiğinde fark görünür, geç kalınır.
• OSOS, sayaç ve fatura saati aynı dilime hizalanmazsa mahsup yanlış okunur; bir saat kayması tüm ayı bozar.
• Birden fazla tesis veya 5.1c + 5.1h portföyünde bu kontrolü elle sürdürmek fiilen imkânsızdır.

Okuma kontrol listesi

• EPİAŞ’tan fatura dönemi saatlik PTF’yi indirin; günlük/aylık ortalamayla yetinmeyin.
• OSOS saatlik çekiş ve veriş kWh’yi aynı saat dilimine hizalayın.
• SKTT ise dönem (PTF+YEKDEM)×KBK; spot+P ise saatlik PTF × kWh satır satır.
• Satış kanalını ayırın: PTF / PTF tavanı mı, 5.1c–5.1h EPDK tarife satışı mı.
• Mahsup satırını her saat için ayrı kontrol edin; aylık toplamla yetinmeyin.
• Mahsuplaşan kWh için fatura satırı yoksa birim fiyat farkını tedarikçiyle yazılı netleştirin.
• Sözleşme gücü (kW) ve reaktif kalemleri PTF’den ayrı kontrol edin.

ENOPTIMAL: makası fatura gelmeden görün

ENOPTIMAL tüketim yönetimi modülü OSOS entegrasyonu ile saatlik tüketim profilini PTF ile aynı eksende gösterir. OSOS tüketim izleme sayfamızda “hangi saatte pahalı çekiyoruz?” sorusu cevaplanır; elektrik fatura takibi modülümüzde SKTT/ikili anlaşma birim fiyatı beklenen PTF+YEKDEM ile karşılaştırılır. Üretim tarafında her saatin mahsup / satış / net çekiş satırı tek panelde — 720 satırlık iş elle değil, otomatik okunur.

Sonuç

16.08.2026 bir istisna değil, 2026 yazının okuma anahtarıdır: öğle 303, akşam 3.800, ortalama 2.503. Tüketici için pahalı olan klasik puant değil akşam çekişidir. PTF satıcısı için değersiz olan öğle fazlasıdır; 5.1c/5.1h’de satış EPDK tarifesidir, mahsuplaşan tüketime fatura kesilmez — aradaki birim farkı tedarikçiyle konuşulur. Mahsup her saat ayrı bakılmak zorundadır; aylık toplam yetmez. Saatlik Mahsuplaşma 2026 rehberimizde kurallar bu ayrımla okunur. ENOPTIMAL ile OSOS, PTF ve tarife satırını üst üste koyun.