Türkiye’de ilk nesil lisanssız GES’lerin önemli kısmı, 10 Mayıs 2019 öncesi mevzuata göre USD bazlı alım garantisiyle kuruldu. On yıllık YEKDEM / destek süresi dolunca “ne olacak?” sorusu 2026’da iki koldan cevaplandı: (1) ihtiyaç fazlası satış fiyatı — 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı; (2) veriş yönlü dağıtım bedeli — EPDK’nın Lisanssız Üretici-1’den Lisanssız Üretici-2’ye geçişi (yaklaşık 208 krş/kWh → 65,6 krş/kWh). Bu yazı her iki kolu tek yol haritasında birleştirir; net gelir = satış bedeli − dağıtım bedeli ± saatlik mahsuplaşma mantığıyla okunmalıdır.
11415
Karar
CB — 13.06.2026 RG
YEKDEM × %90
Alım formülü
Tavan: saatlik PTF
208,1 krş
Veriş dağıtım (eski)
Lisanssız Üretici-1
65,6 krş
Veriş dağıtım (yeni)
Lisanssız Üretici-2
Kimler etkilenir? USD garantili / 2019 öncesi portföy
11415 sayılı karar; 6446 sayılı Kanun md. 14 kapsamında lisanssız üretimde olup YEKDEM’e tabi olduğu 10 yıllık süre biten ve lisanssız olarak devam eden tesisleri kapsar. Pratikte bu, özellikle 10 Mayıs 2019 öncesi çağrı mektubu / işletmeye girişle USD garantili dönemde kurulan ve 2026 itibarıyla on yılı dolduran ~800 tesis / 500–550 MW bandındaki ilk dalga portföydür (sektör özetleri). Karar, tesisleri otomatik lisanslıya çevirmez; lisanssız kalınırsa ihtiyaç fazlasının nasıl satılacağını ve kaç TL/kWh alınacağını netleştirir.
Satış fiyatı: %90 YEKDEM ≠ garanti — tavan saatlik PTF
Saatlik mahsuplaşma sonrası sisteme verilen ihtiyaç fazlası için alım fiyatı şöyle hesaplanır: lisanslı üretim tesisleri için tesis tipi bazında uygulanan güncel YEKDEM fiyatının %90’ı (virgülden sonra iki hane). Bu değer, o saatin Piyasa Takas Fiyatını (PTF) geçemez. Doğru okuma: “%90 YEKDEM garantisi” değil; PTF tavanlı %90 YEKDEM modelidir. Öğlen GES üretiminin yoğun, PTF’nin baskılı olduğu saatlerde tavan PTF belirleyici olur — gelir projeksiyonu yalnızca aylık YEKDEM ile yapılamaz.
| Saat tipi | %90 YEKDEM (örnek) | Saatlik PTF (örnek) | Uygulanan alım |
|---|---|---|---|
| PTF yüksek | 2,50 TL/kWh | 3,20 TL/kWh | 2,50 (formül) |
| PTF düşük (öğlen) | 2,50 TL/kWh | 1,80 TL/kWh | 1,80 (PTF tavanı) |
| PTF ≈ formül | 2,50 TL/kWh | 2,45 TL/kWh | 2,45 (tavan) |
- Görevli tedarik şirketi, satışa konu edilebilecek enerjiyi satın almakla yükümlüdür.
- Satın alınan enerji, görevli tedarik tarafından YEKDEM kapsamında üretilmiş ve sisteme verilmiş kabul edilir.
- Saatlik Mahsuplaşma 2026 rehberimizde mahsup sonrası ihtiyaç fazlası tanımı; bu yazıda 10 yıl sonrası fiyat katmanı eklenir.
Aynı ölçüm vs farklı ölçüm — ne kadar satılır?
| Yapı | Satış kapsamı | 2026 notu |
|---|---|---|
| Aynı ölçüm noktası (ör. çatı 5.1c) | Üretilen elektriğin tamamı satışa konu edilebilir | Kararda net |
| Farklı ölçüm noktası (ör. 5.1h) | İhtiyaç fazlası; miktar kuralı EPDK’ya bırakılmıştı | 14671: 2026’da tamamı satılabilir |
| EPDK miktarının üstü | YEKDEM’e bedelsiz katkı | Ödeme yok |
EPDK’nın 18 Haziran 2026 tarihli 14671 sayılı kararıyla, farklı ölçüm noktasındaki 10 yılını doldurmuş tesisler için 2026 yılında ihtiyaç fazlasının tamamının satışına izin verildi — o yıl için “satış kısıtı yok” mesajı. Sonraki yıllarda EPDK miktar metodolojisini izlemek gerekir. Santral türü (5.1c / 5.1h) seçimi fizibilite ve operasyonda hem mahsuplaşmayı hem satış hacmini etkiler.
Dağıtım bedeli: Lisanssız Üretici-1 → Üretici-2 (208 → 65,6 krş)
USD garantili / erken dönem lisanssız tesisler uzun süre veriş yönlü dağıtımda Lisanssız Üretici-1 bandında kaldı; birim bedel 208,1065 kuruş/kWh seviyesindeydi. PTF’nin bu bedelin altında kaldığı saatlerde şebekeye veriş ekonomik olmuyor, üretim kısıtı riski doğuyordu. EPDK 21 Mayıs 2026 tarihli 14613 sayılı kararla, 10 yılını dolduran tesislerde 1 Haziran 2026’dan itibaren veriş yönlü dağıtım bedelini Lisanssız Üretici-2 tarifesine çekti: 65,6008 kuruş/kWh (~%68 düşüş). 14681 sayılı kararla bu çerçeve kalıcılaştırıldı. Detaylı maliyet tabloları 10 Yılını Dolduran Lisanssız GES’lerde Dağıtım Bedeli rehberimizdedir.
| Kalem | Lisanssız Üretici-1 | Lisanssız Üretici-2 |
|---|---|---|
| Veriş yönlü bedel | 208,1065 krş/kWh | 65,6008 krş/kWh |
| Yaklaşık TL/kWh | ~2,08 TL | ~0,66 TL |
| Kim? | 10 yıl öncesi uygulama | 10 yılını dolduran olgun tesis |
| Dayanak | Önceki tarife | EPDK 14613 → 14681 |
Operasyon: neden saatlik takip şart?
- PTF tavanı saatlik işler; aylık ortalama YEKDEM ile gelir hesabı yanlıştır.
- Mahsuplaşma sonrası ihtiyaç fazlası saatlik LÜM / OSOS ile doğrulanmalıdır.
- Veriş kWh × LÜ-2 bedeli ile satış geliri aynı panelde netleştirilmezse marj görünmez.
- USD garantili dönemden kalan tesislerde tarife sınıfı (LÜ-1 vs LÜ-2) fatura mutabakatında ayrıca kontrol edilmelidir.
ENOPTIMAL — 10 yıl sonrası gelir takibi
ENOPTIMAL üretim ve mahsuplaşma modülü; saatlik üretim–tüketim, ihtiyaç fazlası, PTF ve dağıtım bedeli kalemlerini birlikte izler. 10 yılını dolduran portföyde “satış birimi × veriş kWh − LÜ-2 dağıtım” senaryosu, eski yüksek dağıtım bedeli varsayımıyla karıştırılmamalıdır. GES üretim izleme modülümüzde canlı üretim; lisanssız GES enerji satışı rehberimizde bedelli limit (henüz 10 yılını doldurmamış tesisler) tamamlayıcı okumadır.
Sonuç
11415 sayılı karar, 10 yılını dolduran lisanssız (özellikle USD garantili / 2019 öncesi) tesislerde ihtiyaç fazlası satışını PTF tavanlı %90 YEKDEM modeline bağladı. Aynı ölçümde satış imkanı net; farklı ölçümde 2026 için tamamı satılabilir (14671). Paralel olarak veriş dağıtım bedelinin Lisanssız Üretici-1’den Üretici-2’ye (208,1 → 65,6 krş/kWh) çekilmesi net marjı kurtaran maliyet tarafıdır. İkisini birlikte, saatlik izleyin — Serbest Tüketiciler için Saatlik Mahsuplaşma Yol Haritası yazımız serbest tüketici kesişimi için tamamlayıcıdır.