Türkiye elektrik piyasasında yüksek tüketimli aboneler için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), ikili anlaşma yapmamış serbest tüketicilere uygulanan maliyet bazlı tarifedir. EPDK’nın 31 Ekim 2025 tarihli kararıyla 2026 limitleri güncellendi; mesken abonelerinde yıllık eşik 5.000 kWh’den 4.000 kWh’ye indirildi. Sanayi ve ticarethane grubunda limit 15.000 kWh/yıl olarak korundu. Limit aşımı, ulusal tarifeden piyasa maliyetine geçiş demektir — formül (PTF + YEKDEM) × KBK. Sanayi tesisleri için bu geçiş, yıllık enerji giderinde yüz binlerce liralık fark yaratabilir.
4.000 kWh/yıl
Mesken SKTT limiti
2026 itibarıyla
15.000 kWh/yıl
Sanayi/ticarethane limiti
Değişmedi
(PTF+YEKDEM)×KBK
SKTT formülü
Maliyet bazlı
+3 ay
Geçiş gecikmesi
Limit aşım ayından sonra
Serbest tüketici kimdir?
Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında serbest tüketici; EPDK’nın belirlediği yıllık tüketim eşiğini aşan, iletim sistemine doğrudan bağlı veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğine sahip tüketicidir. Eşiği aşmak tek başına SKTT’ye geçiş anlamına gelmez: ikili anlaşma (serbest tedarik sözleşmesi) yapan tüketici piyasa fiyatları üzerinden tedarikçisini seçer. İkili anlaşma yoksa görevli tedarik şirketi Son Kaynak Tedarik Tarifesi uygular — bu, devlet sübvansiyonlu ulusal tarifeden ayrılmak demektir.
| Abone grubu | Yıllık limit | Limit aşımında | Not |
|---|---|---|---|
| Mesken | 4.000 kWh | SKTT (ikili anlaşma yoksa) | ~333 kWh/ay eşdeğer |
| Ticarethane | 15.000 kWh | SKTT | KOBİ ve dükkânlar |
| Sanayi | 15.000 kWh | SKTT | Fabrika, OSB |
| Tarım / diğer | 150.000.000 kWh | SKTT | Büyük ölçekli |
(PTF + YEKDEM) × KBK formülü
SKTT birim fiyatı, Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) bedelinin toplanıp Kurulca Belirlenen Katsayı (KBK) ile çarpılmasıyla hesaplanır. PTF saatlik değişir; YEKDEM aylık duyurulur (2026 için EPDK öngörüsü 201–618 TL/MWh aralığı). KBK, dağıtım ve diğer bileşenleri içeren çarpandır. Ulusal tarifede sabit birim fiyat ve sübvansiyon varken SKTT doğrudan piyasa maliyetine bağlıdır — YEKDEM yükselişi SKTT faturalarını da etkiler.
Geçiş takvimi: Ne zaman SKTT’ye girilir?
EPDK açıklamalarına göre 2025 veya 2026 takvim yılı içinde limitin aşıldığı ay tespit edilir; ikili anlaşma yoksa limit aşım ayını takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren SKTT uygulanır. Örnek: Ekim 2025’te 2025 yılı tüketimi 4.000 kWh’i ilk kez aşan mesken → 1 Ocak 2026’dan SKTT. Aralık 2025’te ilk aşım → 1 Mart 2026’dan SKTT. 2025 sonu 12 aylık tüketim değerlendirmesine göre SKTT başlangıcı 1 Şubat veya 1 Mart 2026 olabilir. Dağıtım şirketinizden tesisat bazlı SKTT durumu sorgulanmalıdır.
SKTT’den kaçınma yolları
- İkili anlaşma: Serbest tüketici statüsünde tedarikçi seçimi — sabit, endeksli veya spot+P kombinasyonları.
- Tüketim optimizasyonu: OSOS ile saatlik profil; puant saatlerde yük kaydırma (Sözleşme Gücü ve Pik Yük rehberi).
- Öz tüketim / GES: Şebekeden çekilen net kWh’yi düşürerek limit altında kalma (Saatlik Mahsuplaşma rehberi).
- Enerji verimliliği: Motor, HVAC ve basınçlı hava yatırımları ile toplam kWh düşürme.
- Doğru abone grubu: Çok tesisatlı yapılarda limit tesisat bazında; yanlış gruplama maliyet doğurur.
Sanayi tesisleri için pratik senaryo
15.000 kWh/yıl eşiği, küçük atölyeler için düşük görünse de yıllık ~1.250 kWh/ay ortalama tüketim demektir; elektrikli ekipman, soğutma ve aydınlatması yoğun ticarethane ve hafif sanayi hızla bu limiti aşabilir. Orta ölçekli fabrika (yıllık 500.000–5.000.000 kWh) zaten yıllardır serbest tüketici statüsündedir; asıl risk ikili anlaşma yenileme dönemlerinde PTF+YEKDEM dalgalanması ve sözleşme gücü/güç aşımı kalemlerinin birlikte yönetilmemesidir. Sanayide Enerji Kullanımı Ölçümü rehberimizdeki OSOS entegrasyonu, SKTT ve serbest tedarik maliyetini saatlik kırılımda görmenin temelidir.
| Bileşen | Değişken mi? | Yönetim aracı |
|---|---|---|
| PTF (aktif enerji) | Saatlik | Tedarik sözleşmesi, portföy |
| YEKDEM | Aylık | EPİAŞ duyurusu, fatura mutabakatı |
| Dağıtım bedeli | Tarife | Sözleşme gücü optimizasyonu |
| Reaktif ceza | Operasyonel | Kompanzasyon + OSOS alarm |
| Güç aşımı | Operasyonel | Demand izleme |
Mesken aboneleri: 4.000 kWh eşiği
2026’da mesken limitinin 4.000 kWh’ye düşmesi, klimali konutlar, elektrikli araç şarjı ve yoğun ev aleti kullanan haneleri etkiliyor. GES + batarya kombinasyonu, şebekeden satın alınan (net) kWh’yi limit altında tutarak ulusal tarifede kalmanın stratejik yoludur — ancak mesken aboneleri saatlik mahsuplaşma istisnasından yararlanır; GES ekonomisi farklı hesaplanır. ENOPTIMAL’in ana odağı sanayi ve kamu tüketimidir; mesken SKTT daha çok tedarikçi bilgilendirme kapsamındadır.
Sonuç
SKTT, “yüksek tüketim cezası” değil — piyasa maliyetine geçiş mekanizmasıdır. 2026 limit değişikliği özellikle mesken segmentini genişletirken sanayi zaten serbest piyasada rekabet ediyor. İkili anlaşma, OSOS tabanlı tüketim optimizasyonu ve GES ile net çekim yönetimi üçlüsü SKTT riskini kontrol altına alır. Limit durumunuzu dağıtım şirketinizden doğrulayın; tedarik sözleşmesi yenileme dönemlerinde PTF+YEKDEM projeksiyonu yapın.