Türkiye elektrik piyasasında yüksek tüketimli aboneler için Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), ikili anlaşma yapmamış serbest tüketicilere uygulanan maliyet bazlı tarifedir. EPDK’nın 30.10.2025 tarihli kararıyla 2026 limitleri güncellendi; mesken abonelerinde yıllık eşik 5.000 kWh’den 4.000 kWh’ye indirildi. Sanayi ve ticarethane grubunda limit 15.000 kWh/yıl olarak korundu. Limit aşımı, ulusal tarifeden piyasa maliyetine geçiş demektir — formül (PTF + YEKDEM) × KBK. Sanayi tesisleri için bu geçiş, yıllık enerji giderinde yüz binlerce liralık fark yaratabilir.
4.000 kWh/yıl
Mesken SKTT limiti
2026 itibarıyla
15.000 kWh/yıl
Sanayi/ticarethane limiti
Değişmedi
1,05
Mesken KBK
(PTF+YEKDEM)×KBK
1,0938
Ticarethane/sanayi KBK
%9,38 katsayı
Serbest tüketici kimdir?
Elektrik Piyasası Kanunu kapsamında serbest tüketici; EPDK’nın belirlediği yıllık tüketim eşiğini aşan, iletim sistemine doğrudan bağlı veya organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğine sahip tüketicidir. Eşiği aşmak tek başına SKTT’ye geçiş anlamına gelmez: ikili anlaşma (serbest tedarik sözleşmesi) yapan tüketici piyasa fiyatları üzerinden tedarikçisini seçer. İkili anlaşma yoksa görevli tedarik şirketi Son Kaynak Tedarik Tarifesi uygular — bu, devlet sübvansiyonlu ulusal tarifeden ayrılmak demektir.
| Abone grubu | Yıllık limit | Limit aşımında | Not |
|---|---|---|---|
| Mesken | 4.000 kWh | SKTT (ikili anlaşma yoksa) | ~333 kWh/ay eşdeğer |
| Ticarethane | 15.000 kWh | SKTT | KOBİ ve dükkânlar |
| Sanayi | 15.000 kWh | SKTT | Fabrika, OSB |
| Tarım / diğer | 150.000.000 kWh | SKTT | Büyük ölçekli |
(PTF + YEKDEM) × KBK formülü
SKTT birim fiyatı, Piyasa Takas Fiyatı (PTF) ile Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) bedelinin toplanıp Kurulca Belirlenen Katsayı (KBK) ile çarpılmasıyla hesaplanır. PTF saatlik değişir; YEKDEM aylık duyurulur (2026 için EPDK öngörüsü 201–618 TL/MWh aralığı). Ulusal tarifede sabit birim fiyat ve sübvansiyon varken SKTT doğrudan piyasa maliyetine bağlıdır — YEKDEM yükselişi SKTT faturalarını da etkiler. Farklı değerlerle denemek için EPDK Fatura Hesaplama Modülü kullanılabilir.
| Abone grubu | Formül | KBK | Açıklama |
|---|---|---|---|
| Mesken | (PTF+YEKDEM)×KBK | 1,05 | %5 katsayı |
| Ticarethane | (PTF+YEKDEM)×KBK | 1,0938 | %9,38 katsayı |
| Sanayi | (PTF+YEKDEM)×KBK | 1,0938 | %9,38 katsayı |
Faturada SKTT satırı nasıl okunur?
Görevli tedarikçi faturalarında aktif enerji bedeli genelde “Enerji Tüketim Bedeli - SKTT” veya “SKTT Enerji Tüketim Bedeli” satırında görünür. Bu satırda miktar (kWh), birim fiyat ve tutar birlikte yer alır. Sepaş tipi sanayi faturalarında tüketici sınıfı “Son Kaynak Tar. Elektrik Alan Serbest Tüketici” olarak işaretlenmiş olabilir; birim fiyat aydan aya değişir çünkü formüldeki PTF ve YEKDEM aylık dönemlerde farklılaşır. Kontrol: dönem kWh’yi OSOS veya endeks farkıyla doğrulayın, birim fiyatı (PTF+YEKDEM)×KBK beklentinizle karşılaştırın.
Geçiş takvimi: Ne zaman SKTT’ye girilir?
Düzenleme takvim yılı bazlı uygulanır. Yıllık tüketimler takvim yılı içinde toplanır; yüksek tüketimli SKTT kapsamına girildiği tespit edilirse ve ikili anlaşma yoksa, tespiti takip eden üçüncü ayın ilk gününden itibaren SKTT faturalandırması başlar. Örnek: Ekim 2025’te 2025 yılı tüketimi 4.000 kWh’i ilk kez aşan mesken → 1 Ocak 2026’dan SKTT. Aralık 2025’te ilk aşım → 1 Mart 2026’dan SKTT. Nihai tespit ilgili dağıtım şirketi tarafından yapılır; tesisat bazlı durum dağıtım şirketinden sorgulanmalıdır.
Takvim yılı ve tesisat kuralları
- Limit tesisat (abonelik) bazındadır: birden fazla aboneliğiniz varsa yalnızca limiti aşan tesisat(lar) SKTT’ye alınır; diğerleri ulusal tarifede kalabilir.
- SKTT’ye giren abone, içinde bulunduğu takvim yılı boyunca bu tarifede kalır; aynı yıl içinde tekrar ulusal tarifeye düşürülmez.
- Yeni takvim yılı başında, önceki yıl toplam tüketimi güncel limitin altındaysa yüksek tüketimli SKTT kapsamından çıkılır.
- Yıllık tüketim, içinde bulunulan yıl ve bir önceki yıl faturalarından takip edilebilir; nihai karar dağıtım şirketindedir.
Sık sorulan sorular
- Tedarikçi seçmezsem faturam nasıl hesaplanır? — Tüketimleriniz yüksek tüketimli SKTT kapsamında (PTF+YEKDEM)×KBK ile hesaplanır. Tedarikçi seçerek ikili anlaşma ile genelde daha avantajlı teklifler alınabilir.
- Birden fazla aboneliğim var, hepsi mi SKTT’ye girer? — Hayır. Sadece limiti aşan abonelik/abonelikleriniz SKTT kapsamına girer; diğer tesisatlar ulusal tarifede devam eder.
- SKTT kapsamına girdim, itiraz edebilir miyim? — SKTT, EPDK düzenlemesidir ve limit aşımı + ikili anlaşma yokluğu halinde uygulanır. Limit/tesisat tespiti için dağıtım şirketi kanallarını kullanın.
- Ulusal tarifeye aynı yıl içinde dönebilir miyim? — Hayır. Takvim yılı boyunca SKTT’de kalınır; çıkış, yeni yılda önceki yıl tüketiminin limit altında kalmasıyla mümkün olur.
SKTT’den kaçınma yolları
- İkili anlaşma: Serbest tüketici statüsünde tedarikçi seçimi — sabit, endeksli veya spot+P kombinasyonları.
- Tüketim optimizasyonu: OSOS ile saatlik profil; puant saatlerde yük kaydırma (Sözleşme Gücü ve Pik Yük rehberi).
- Öz tüketim / GES: Şebekeden çekilen net kWh’yi düşürerek limit altında kalma (Saatlik Mahsuplaşma rehberi).
- Enerji verimliliği: Motor, HVAC ve basınçlı hava yatırımları ile toplam kWh düşürme.
- Doğru abone grubu: Çok tesisatlı yapılarda limit tesisat bazında; yanlış gruplama maliyet doğurur.
Sanayi tesisleri için pratik senaryo
15.000 kWh/yıl eşiği, küçük atölyeler için düşük görünse de yıllık ~1.250 kWh/ay ortalama tüketim demektir; elektrikli ekipman, soğutma ve aydınlatması yoğun ticarethane ve hafif sanayi hızla bu limiti aşabilir. Orta ölçekli fabrika (yıllık 500.000–5.000.000 kWh) zaten yıllardır serbest tüketici statüsündedir; asıl risk ikili anlaşma yenileme dönemlerinde PTF+YEKDEM dalgalanması ve sözleşme gücü/güç aşımı kalemlerinin birlikte yönetilmemesidir. Sanayide Enerji Kullanımı Ölçümü rehberimizdeki OSOS entegrasyonu, SKTT ve serbest tedarik maliyetini saatlik kırılımda görmenin temelidir.
| Bileşen | Değişken mi? | Yönetim aracı |
|---|---|---|
| PTF (aktif enerji) | Saatlik | Tedarik sözleşmesi, portföy |
| YEKDEM | Aylık | EPİAŞ duyurusu, fatura mutabakatı |
| Dağıtım bedeli | Tarife | Sözleşme gücü optimizasyonu |
| Reaktif ceza | Operasyonel | Kompanzasyon + OSOS alarm |
| Güç aşımı | Operasyonel | Demand izleme |
Mesken aboneleri: 4.000 kWh eşiği
2026’da mesken limitinin 4.000 kWh’ye düşmesi, klimali konutlar, elektrikli araç şarjı ve yoğun ev aleti kullanan haneleri etkiliyor. Mesken SKTT’de KBK 1,05’tir. GES + batarya kombinasyonu, şebekeden satın alınan (net) kWh’yi limit altında tutarak ulusal tarifede kalmanın stratejik yoludur — ancak mesken aboneleri saatlik mahsuplaşma istisnasından yararlanır; GES ekonomisi farklı hesaplanır. ENOPTIMAL’in ana odağı sanayi ve kamu tüketimidir; mesken SKTT daha çok tedarikçi bilgilendirme kapsamındadır.
Sonuç
SKTT, “yüksek tüketim cezası” değil — piyasa maliyetine geçiş mekanizmasıdır. 2026’da limitler (mesken 4.000, sanayi/ticarethane 15.000 kWh) ve KBK (1,05 / 1,0938) birlikte okunmalıdır; faturadaki SKTT satırı birim fiyatı bu formülle doğrulanır. Takvim yılı ve tesisat bazlı kurallar kapsamı belirler. İkili anlaşma, OSOS tabanlı tüketim optimizasyonu ve GES ile net çekim yönetimi üçlüsü SKTT riskini kontrol altına alır. Limit durumunuzu dağıtım şirketinizden doğrulayın; tedarik sözleşmesi yenileme dönemlerinde PTF+YEKDEM×KBK projeksiyonu yapın.